İçeriğe atla

Bakteriyel Vajinoz Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi


Bakteriyel vajinoz, vajinadaki yararlı bakteri dengesinin bozulmasıyla gelişen ve en sık görülen vajinal akıntı nedenlerinden biri olan durumdur. Yazıda tanımı, bakteriyel vajinoz belirtileri, kokunun özelliği, bakteriyel vajinoz nedenleri, bulaş durumu, mantardan farkı, teşhis, tedavi, tekrarlama nedenleri, gebelikteki etkisi ve korunma yolları ele alınır.

İçindekiler 13
  1. Bakteriyel Vajinoz Nedir?
  2. Bakteriyel Vajinoz Belirtileri Nelerdir?
  3. Bakteriyel Vajinoz Kokusu Nasıldır?
  4. Bakteriyel Vajinoz Neden Olur?
  5. Bakteriyel Vajinoz Cinsel Yolla Bulaşır mı?
  6. Bakteriyel Vajinoz ile Vajinal Mantar Arasındaki Fark Nedir?
  7. Bakteriyel Vajinoz Nasıl Teşhis Edilir?
  8. Bakteriyel Vajinoz Tedavisi Nasıl Yapılır?
  9. Bakteriyel Vajinoz Kendiliğinden Geçer mi?
  10. Bakteriyel Vajinoz Neden Tekrar Eder?
  11. Hamilelikte Bakteriyel Vajinoz Riskli mi?
  12. Bakteriyel Vajinozdan Korunma Yolları
  13. Kaynaklar

Bakteriyel Vajinoz Nedir?

Bakteriyel vajinoz, vajinada doğal olarak bulunan laktobasil (vajina ortamını asidik tutan yararlı bakteri) sayısının azalıp zararlı bakterilerin çoğalmasıdır. Bu denge bozulduğunda vajina pH değeri yükselir ve koruyucu asidik ortam zayıflar. Enfeksiyon olarak adlandırılsa da aslında bir florada oluşan dengesizliktir. Üreme çağındaki kadınlarda sık görülür ve çoğunlukla ciddi bir sağlık sorununa yol açmaz.

Bakteriyel Vajinoz Belirtileri Nelerdir?

Kadınların bir bölümünde hiçbir belirti görülmezken, bir bölümünde rahatsız edici şikâyetler ortaya çıkar. Bakteriyel vajinoz belirtileri en sık akıntı ve koku şeklinde kendini gösterir. Görülebilecek şikâyetler aşağıdaki gibidir.

  • İnce, sulu, gri ya da beyazımsı vajinal akıntı
  • Kötü ve balık kokusuna benzeyen vajinal koku
  • Cinsel ilişki sonrasında kokunun belirginleşmesi
  • Hafif kaşıntı ya da yanma hissi
  • İdrar yaparken hafif rahatsızlık

Bu şikâyetlerin şiddeti kişiden kişiye değişir. Belirgin ağrı, ateş ya da yoğun kaşıntı genellikle bakteriyel vajinoz için tipik değildir ve başka bir nedeni düşündürür. Şikâyetler tekrarlıyorsa kendi kendine ilaç kullanmak yerine muayene olmak gerekir.

Bakteriyel Vajinoz Kokusu Nasıldır?

Koku, tablonun en ayırt edici bulgusudur ve çoğunlukla balık kokusu olarak tarif edilir. Bakterilerin ürettiği aminler (azot içeren kokulu kimyasal bileşikler) bu kokuya neden olur. Cinsel ilişkiden sonra ve adet döneminde koku artabilir, çünkü sperm ve kan vajina pH değerini yükseltir. Yoğun parfümlü ürünler ya da sık yıkanma kokuyu gidermez, aksine dengeyi daha fazla bozabilir.

Bakteriyel Vajinoz Neden Olur?

Bakteriyel vajinoz nedenleri arasında vajina florasını bozan durumlar öne çıkar. Vajinal duş yapmak ve aşırı hijyen ürünleri kullanmak yararlı bakterileri azaltır. Yeni ya da birden fazla cinsel partner, sigara kullanımı ve rahim içi araç (spiral) de riski artırır. Hormonal değişimler, adet dönemi ve antibiyotik kullanımı da florayı etkileyebilir. Bazı kadınlarda belirgin bir tetikleyici bulunamaz.

Bakteriyel Vajinoz Cinsel Yolla Bulaşır mı?

Bakteriyel vajinoz klasik anlamda cinsel yolla bulaşan bir hastalık değildir, ancak cinsel aktiviteyle ilişkilidir. Cinsel ilişki vajina florasını etkileyebildiği için aktif cinsel yaşamı olan kadınlarda daha sık görülür. Hiç cinsel ilişki yaşamamış kadınlarda da ortaya çıkabilir. Kadın partnerler arasında geçiş görülebilmesi nedeniyle bazı durumlarda eş değerlendirmesi gündeme gelir. Erkek partnerin rutin tedavisi ise genellikle gerekmez.

Bakteriyel Vajinoz ile Vajinal Mantar Arasındaki Fark Nedir?

İki durumun şikâyetleri birbirine karıştırılsa da nedenleri ve görünümleri farklıdır. Bakteriyel vajinozda akıntı ince, gri ve kötü kokuludur, kaşıntı hafiftir. Vajinal mantarda ise akıntı kesik süt ya da peynir görünümünde, kokusuz ve yoğun kaşıntılıdır. Mantar bir maya türünün, bakteriyel vajinoz ise bakteri dengesizliğinin sonucudur. Bu yüzden tedavileri de aynı değildir. Yanlış ilaç kullanımı şikâyetleri geçirmez ve tabloyu uzatabilir. Mantar şikâyetleri sık tekrarlıyorsa tekrarlayan vajinal mantar ve vajinit lazer tedavisi seçenekleri hekimle değerlendirilebilir.

Bakteriyel Vajinoz Nasıl Teşhis Edilir?

Teşhis, şikâyetlerin dinlenmesi ve jinekolojik muayeneyle konur. Hekim akıntının görünümüne ve kokusuna bakar, vajina pH değerini ölçer. Akıntıdan alınan örnek mikroskopta incelenerek tipik hücreler ve bakteri dengesi değerlendirilir. Gerekli durumlarda kültür ya da PCR (genetik materyali saptayan test) gibi ek testler yapılır. Bu testler benzer şikâyet veren cinsel yolla bulaşan enfeksiyonları ayırmaya yardımcı olur.

Bakteriyel vajinoz belirtileri

Bakteriyel Vajinoz Tedavisi Nasıl Yapılır?

Tedavide hekimin önerdiği antibiyotikler kullanılır ve ilaçlar hap, krem ya da vajinal jel şeklinde olabilir. Tedavi genellikle 5 ila 7 gün sürer ve şikâyetler düzelse bile ilaç süresi tamamlanmalıdır. Tedavi sırasında alkol kullanımına ve ilacın türüne bağlı kısıtlamalara dikkat edilmelidir. Kendi kendine ilaç ya da bitkisel karışımlarla tedavi denemek önerilmez, çünkü yanlış kullanım florayı daha çok bozabilir. Tedavi sonrası kontrol gerekirse hekim tarafından planlanır.

Bakteriyel Vajinoz Kendiliğinden Geçer mi?

Hafif vakaların bir bölümü zamanla kendiliğinden düzelebilir, ancak buna güvenmek doğru değildir. Tedavi edilmeyen bakteriyel vajinoz tekrarlayabilir ve cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara karşı hassasiyeti artırabilir. Gebelerde ise tedavisiz bırakılması ayrıca sorun yaratabilir. Şikâyetler birkaç günden uzun sürüyorsa jinekolojik muayene yaptırmak en doğru yaklaşımdır.

Bakteriyel Vajinoz Neden Tekrar Eder?

Tedavi sonrası florayı koruyan laktobasil düzeyi yeterince toparlanamazsa bakteriler yeniden çoğalır. Vajinal duş, parfümlü hijyen ürünleri, sigara ve ilaç sürecinin yarım bırakılması tekrarın başlıca nedenleridir. Spiral kullanımı ve yeni partner de riski artırabilir. Üç ay ya da daha kısa aralıklarla yineleyen vakalarda kapsamlı değerlendirme yapılır ve uzun süreli bakım planı hazırlanır. Menopoz sonrası dönemde doku inceliği şikâyetleri tabloya eşlik ederse vajinal kuruluk tedavisi de değerlendirmeye alınabilir.

Hamilelikte Bakteriyel Vajinoz Riskli mi?

Gebelikte tedavi edilmeyen bakteriyel vajinoz erken doğum, erken membran açılması ve düşük bebek doğum ağırlığı riskini artırabilir. Bu nedenle gebelikte akıntı ve koku şikâyeti ciddiye alınmalıdır. Gebelerde kullanılacak ilaçlar güvenli olanlar arasından hekim tarafından seçilir. Belirti olmasa da riskli gebeliklerde tarama yapılması gündeme gelebilir. İnfertilite tedavisi ya da tüp bebek tedavisi planlayan kadınlarda da gebelik öncesi florayı kontrol ettirmek yararlıdır.

Bakteriyel Vajinozdan Korunma Yolları

Korunmanın temeli vajina florasını bozmayan alışkanlıklar edinmektir. Aşağıdaki öneriler riski azaltmaya yardımcı olur.

  • Vajinal duş yapmaktan ve parfümlü hijyen ürünlerinden kaçınılması
  • Genital bölgenin yalnızca dışının ılık suyla ve hafif temizleyicilerle yıkanması
  • Pamuklu iç çamaşırı tercih edilmesi
  • Sigaranın bırakılması
  • Cinsel ilişkide koruyucu yöntem kullanılması ve partner sayısının sınırlı tutulması
  • Antibiyotikleri yalnızca hekim önerisiyle kullanmak

Bu alışkanlıklar florayı korusa da bakteriyel vajinozu tamamen önlemeyi garanti etmez. Şikâyetler ortaya çıktığında vakit kaybetmeden muayeneye başvurmak, tablonun tekrarlamasını ve komplikasyonları önler. Düzenli jinekolojik kontroller de flora dengesinin izlenmesine yardımcı olur.

Kaynaklar

Konuyla ilgili ayrıntılı bilgi için aşağıdaki uluslararası sağlık kuruluşlarının yayınlarına başvurabilirsiniz.

Blog, Blog

Benzer İçerikler

WhatsApp Mesaj
WhatsApp