Kadın İnfertilitesi

Kadın İnfertilitesi

Kadın infertilitesinin araştırılmasında öykü ve jinekolojik muayene çok önemlidir. Jinekolojik muayene; spekulum ve transvajinal ultrasonografi (USG) muayenesinden oluşmaktadır. Transvajinal USG ile rahim, tüpler ve yumurtalıklardeğerlendirilir. USG ile rahim dokusunun doğuştan anomalileri, myomlar, endometrial polipler, yumurtalık kistleri ve hidrosalpenks görülebilir.

Kadın infertilitesi değerlendirilmesinde laboratuvar önemli yere sahiptir. Yumurtalık rezervi, kadının üreme kabiliyetini tanımlama amacıyla kullanılan bir terimdir.

Yumurtalık rezervinin değerlendirilmesinde sıklıkla kullanılan laboratuar parametreleri şunlardır: Adetin 3. günü ölçülen FSH, östrodiol, anti-Müllerien hormon (AMH)

İnfertilite araştırmasında kullanılan diğer yöntemler histerosalpingografi, histeroskopi, histerosalpingokontrast sonografi ve laparoskopidir. Kadın infertilitesi nedenleri arasında, yumurtlama bozuklukları, rahim, tüpler ve rahim ağzı ile faktörler sırasıyla yerini alır.

 Yumurtlama Bozuklukları

En sık görülen kadın infertilitesi nedeni yumurtlama  bozukluklarıdır. Öykü bu tip hastalarda önemlidir. Her ay düzenli adet gören ve memede hassasiyet, ağrılı adet görme (dismenore) , bulantı gibi menstrual semptomları olan kadınlarda tipik olarak yumurtlama bozukluğu görülmez.

Yumurtlama bozukluğuna sebep olabilecek nedenler;

  • Hipotalamik Hipofizer Disfonksiyon: obezite, aşırı egzersiz, stres, anoreksiya nervoza ve bulimia, antipsikotik ve antidepresan ilaç kullanımı, hipotalamo-hipofizer aksın organik defekti ( örn. prolaktinoma), tiroid hastalıkları ( hipertiroidi, hipotiroidi), hipotalamik veya hipofizer bölgenin tümörleri (örn. prolaktinoma), travması veya radyoterapisi, emzirme dönemi
  • Polikistik over sendromu
  • Prematür over yetmezliği (erken menopoz)
  • kronik karaciğer veya böbrek hastalıkları, Cushing sendromu

Yumurtlama fonksiyonlarını değerlendirme amacıyla kullanılan testler; bazal vücut sıcaklığı ölçümü, serum progesteron konsantrasyonu ölçümü, idrarda LH ölçümü, transvajinal ultrasonografi ile yumurtlamanın gözlenmesidir.

Rahim Dokusuna Ait Faktörler

Rahim dokusunun anatomik ve fonksiyonel anomalileri  doğuştan olabileceği gibi sonradan da meydana gelebilir; bunlar myomlar ve endometrial polipler, rahimiçi yapışıklıklar, rahimiç tabakasının iltihabı (endometrit). Rahim dokusuna ait  faktörlerin değerlendirilmesinde  ultrasonografi, histerosalpingografi, laparoskopi ve  histeroskopi kullanılmaktadır.

Tüpler ile İlgili Faktörler

Tüpler ile ilgili  infertilitenin en sık nedeni pelvik inflamatuar hastalıktır. Diğer sık nedenler ise endometriozis, daha önce geçirilmiş ameliyatlara bağlı yapışıklıklar, tüpler ile ilgili polip ve hidrosalpenkstir. Tüplerin geçirgenliğin gösterilmesi infertilite araştırılmasında önemli basamaklardan biridir. Bu amaçla kullanılan yöntemler: histerosalpingografi, histerosalpingokontrast sonografi ve laparoskopidir.

Rahim Ağzı ile İlgili Faktörler

Rahim ağzı muayenesi, infertilite değerlendirilmesinin önemli bir basamağıdır. Tespit edilen rahim ağzı anomalileri veya kronik iltihap tedavi edilmelidir. Bu patolojiler  rahim ağzında darlığa  ve normal rahim ağzı bezlerinden salgılanan  mukus üretiminde azalmaya yol açarak infertiliteye neden olabilir.